Ondernemen samen met je partner: waarop moet je letten?


Dolverliefd op mekaar? En jullie willen niet alleen samen wonen, maar ook samen werken? Hoe pakken jullie dit best aan? We praten erover met notaris Priscilla Claeys.

_mg_5530-notarispraat-23-02-16-web_24966025820_o

Priscilla, jij bent notaris samen met je zus. Hoe moeilijk of gemakkelijk is het om samen een notariskantoor te runnen?
Notaris Priscilla Claeys: “Op het eerste zicht lijkt het gemakkelijker. Je start het project met iemand die je heel goed kent. En je hebt ook minder het gevoel dat je alles alleen moet doen. Maar als je er beter over nadenkt, en ook voor mij persoonlijk, vind ik het niet ‘moeilijker’, maar wel ‘riskanter’, want je kan zo veel meer verliezen dan enkel het ondernemen mocht het toch niet lukken.”

Goeie afspraken maken goeie vrienden. Waarop moet men zoal letten? Is er bijvoorbeeld een heel duidelijke taakomschrijving nodig?
Notaris Claeys: “Goed nadenken vooraleer je eraan begint, is sowieso een must. De toekomstige professionele partners moeten aftoetsen of ze dezelfde werkvisie hebben. Bovendien moeten zij duidelijk elkaars takenpakket aflijnen. De basis blijft dat zij er samen voor gaan en elkaar aanvullen en bijstaan waar nodig, maar een duidelijk takenpakket biedt hen de mogelijkheid om met een zekere autonomie hun rol binnen de onderneming te vervullen.

Verder geeft dit ook een duidelijk beeld naar de medewerkers en de cliënten toe, namelijk wie voor welk onderdeel aangesproken kan worden en daar dan ook de verantwoordelijkheid voor draagt.”

De rolverdeling thuis en op kantoor is waarschijnlijk helemaal anders. Hebben ondernemende koppels daar moeite mee?
Notaris Claeys: “Wat voor mij van cruciaal belang is, is om werk en privé te scheiden. Dit is in de praktijk niet altijd gemakkelijk. Het overkomt mij ook: soms ben ik over een dossier aan het nadenken en dan zie ik mijn zus op een privéaangelegenheid en zou ik dit graag meteen met haar bespreken. Dan maak ik me de bedenking “indien zij niet mijn vennoot was geweest dan had ik haar daar nu ook niet moeten over vertellen”, dus probeer ik te wachten tot de werkweek begint en vraag ik pas dan haar mening. Dit is echt noodzakelijk als je nog een volwaardig privéleven wil hebben. Ook andersom, je professioneel leven moet in de mate van het mogelijke los staan van je privéleven, wil je het nodige professionalisme aan de dag leggen. Dit is voor mij de grootste uitdaging. En als dit niet altijd lukt, dan is dit niet erg. Maar eenmaal je hiervoor waakzaam bent, dan ben je al goed bezig.”

Ondernemen met je partner: maakt het een verschil uit dat je feitelijk of wettelijk samenwoont, of getrouwd bent? Is er een bepaalde vorm die je als notaris aanraadt aan mensen die samen in een onderneming zitten? Wordt er meestal iets voorzien in een huwelijksovereenkomst?
Notaris Claeys
: “Indien de partners gehuwd zijn onder een stelsel van scheiding van goederen, wettelijk of feitelijk samenwonen, zijn de vermogens van beide partners gescheiden en heeft elke partner zijn eigen vermogen. Dit zorgt ervoor dat ieder zijn eigen inkomsten int en verantwoordelijk is voor zijn eigen schulden. Zijn de partners gehuwd onder een gemeenschapsstelsel, dan int de gemeenschap de beroepsinkomsten, maar staat zij ook in voor de beroepsschulden.

Wanneer gehuwde partners in hetzelfde ondernemingsbootje zitten, zou ik op het eerste zicht een gemeenschapsstelsel adviseren. De partners hebben immers gekozen om samen een onderneming uit te baten. Zij zijn ook samen verantwoordelijk voor het slagen van deze onderneming. Dit gezamenlijk engagement kan doorgetrokken worden naar het huwelijk, vandaar mijn voorkeur voor het gemeenschapsstelsel.

Indien de activiteit echter hoofdzakelijk wordt uitgeoefend door één partner en de andere partner slechts occasioneel meehelpt, moet deze partner beschermd worden. In dergelijk geval lijkt mij het stelsel van scheiding van goederen een betere optie. In ieder geval, raad ik de koppels aan om dit in het kader van een eventueel huwelijkscontract te bespreken met hun notaris.”

Stel dat één van de partners mee heeft geïnvesteerd in de onderneming of borg staat voor bepaalde schulden en het bedrijf gaat failliet,… moet de vrouw dan opdraaien voor de schulden? Hoe kan je dit soort financiële risico’s beperken?
Notaris Claeys
: “Stel dat je niet gehuwd bent of je bent gehuwd onder een stelsel van scheiding van goederen en je partner heeft een eenmanszaak. Je hebt geïnvesteerd in deze zaak en de zaak gaat failliet, dan ben je je investering kwijt. De situatie is erger indien je persoonlijk borg stond voor de schulden van deze eenmanszaak. Je volledig eigen vermogen zal dan garant staan voor de schulden van deze eenmanszaak.

Indien je gehuwd bent onder een gemeenschapsstelsel, heeft het geen belang dat de eenmanszaak staat op naam van je partner. Het volledige gemeenschappelijk vermogen staat in voor de schulden van deze eenmanszaak. Ook hier is de situatie erger, indien je persoonlijk borg stond voor de schulden van deze eenmanszaak. Dan zal niet alleen het gemeenschappelijk vermogen maar ook je eigen vermogen worden aangesproken voor de schulden van deze eenmanszaak.

Het gevaar bij een eenmanszaak zit hem in de “eenheid van vermogen”, namelijk het privévermogen en het professionele vermogen vormen één geheel. Het privévermogen kan dus ook aangesproken worden voor professionele schulden.

Wat als een koppel voor een vennootschapsstructuur kiest?
Notaris Claeys
: “Indien ze kiezen voor bijvoorbeeld een bvba of een nv, is er een dubbele muur: de muur van het privévermogen, die het privévermogen afschermt van de professionele schulden en de muur van de vennootschap, die het vennootschapsvermogen afschermt van de privéschulden. Dus bij een faillissement van de vennootschap, zal alles wat destijds in de vennootschap werd gebracht gebruikt worden om de schulden van de vennootschap te betalen, maar blijft je privévermogen wel volledig gevrijwaard. Ik wil hieraan toevoegen dat er een speciale regeling bestaat om de gezinswoning van ondernemers te beschermen. Vraag dus zeker advies aan je notaris!

De winsten uit de onderneming, gaan die automatisch in een gemeenschappelijk vermogen?
Notaris Claeys
: “Nee, er dient terug gekeken te worden naar wie de eenmanszaak uitoefent of wie de aandelen van de vennootschap heeft en of men al dan niet gehuwd is.

Zijn de partners gehuwd onder een gemeenschapsstelsel, dan zijn alle inkomsten, zowel bij een eenmanszaak als bij een vennootschap, gemeenschappelijk. Zijn de partners gehuwd onder een stelsel van scheiding van goederen of wettelijk of feitelijk samenwonend, dan zijn de inkomsten eigen aan de partner op wiens naam de eenmanszaak wordt uitgeoefend en zijn de aandelen eigen op wiens naam de aandelen staan.

Is het einde van de relatie vaak ook het einde van de onderneming?
Notaris Claeys
: “Ik zou graag zeggen van niet, maar de praktijk laat ons zien dat dit wel vaak het geval is. Vandaar ook dat deze mogelijkheid best bij de start van de samenwerking wordt besproken. Het is uiteraard een minder leuk onderdeel van de afspraken, maar het is beter om dergelijke afspraken te maken in een gemoedelijke sfeer, zodat deze niet moeten worden gemaakt in een minder gemoedelijke sfeer, zelfs conflictueuze sfeer.
In de statuten van de vennootschap kunnen er regels worden ingebouwd die de overgang van de aandelen regelen, zoals voorkoop- en voorkeurclausules. In een samenlevingsovereenkomst of in het huwelijkscontract kunnen duidelijke afspraken gemaakt worden over deze professionele goederen, de cliënten, de aandelen, …”

Stel dat één van de partners sterft… wat gebeurt er dan met zijn aandelen? Gaat dit automatisch naar de partner?
Notaris Claeys
: “In principe vallen de aandelen in de nalatenschap van de gestorven partner. Dit leidt ertoe dat de erfgenamen aandeelhouder worden in de vennootschap. De statuten van de vennootschap kunnen echter bepalen dat de aandelen naar welbepaalde personen gaan, bijvoorbeeld de overblijvende aandeelhouder in de vennootschap. Indien de partner de andere aandeelhouder is, dan krijgt hij alle aandelen. Afhankelijk van de verdeling van de nalatenschap van de gestorven partner, zal de verkrijgende partner wel nog een vergoeding dienen te betalen aan de nalatenschap van de gestorven partner.

Kort samengevat: wat raad je koppels aan die samen willen ondernemen?
Notaris Claeys
: “Ik raad hen aan er samen goed over na te denken, duidelijke afspraken te maken alsook de nodige raad in te winnen bij hun notaris en hun boekhouder/fiscalist, en als zij dat parcours hebben afgelegd dan kan hun verbondenheid hen brengen tot ongekende resultaten!”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s